es eu en

Materialak bilatu

Bilaketa aurreratua

Heziketa baliabideak

Konta ezazu ondo

Ikerketa zientifikoa

Jarduerak

Hiesa: osasuna edo patenteak?

Aurrerapen eta aurkikuntza guztiak gizadiarentzako desiragarri eta positiboak al dira?
Zientziaren aurrerapena askatasun osoz eginikoa eta kanpo kontrolik gabea beharko luke izan?

Aurrerapen zientifikoak, giza atzerapenak ote?

Zeintzuk dira ikerketa eta manipulazio genetikoaren azken helburuak? Gurasoek badute eskubiderik eurek amestutako umea sortzeko, hobekuntza genetikoaren bitartez? Hala gertatuko balitz, jende guztiak luke aukera horretarako? Zeintzuk lirateke praktika honek ekar ditzakeen ondorioak?
Gaiari heltzeko jardueraren izenburua den galdera egingo da. Ondoren, ikasleei aurrerapen horien inguruan hausnarketa egin dezaten eskatuko zaie eta dinamizatzaileak jasoko duen ideia mordoa botako da geroago erabili ahal izateko.
Jarraian, Lee M. Silver-ren, “La vuelta al Eden” liburuaren zatia banatuko zaie ikasleei eta autorearen inguruko aipamen biografikoa eman ostean (ikus fitxa 1), banaka irakurtzeko eskatuko zaie aurretiaz azalduta, ondoren Alicen gurasoak erruztatu izango diren epaiketa simulatu egingo dela.
Behin testua irakurrita, taldea bi jarrera azalduko duten taldetan banatuko da. Jarrera bakoitzerako honakoa prestatu beharko da:
1. Gurasoen eskubidea seme-alabentzat egokiena izango dena aukeratzearen aldeko argumentuak,
2. Jarrera horren kontrako argumentuak.
Epaiketaren itxura egingo da eta ondorio batera iritsi. Azkenik, prozesua eta erabilitako argumentuak baloratuko dira eta debatea fitxa 3an azaltzen diren galderen arabera bideratuko da.

Genoma, gizatiarra?

Aurrerapen eta aurkikuntza guztiak gizadiarentzako desiragarri eta positiboak al dira?
Zientziaren aurrerapena askatasun osoz eginikoa eta kanpo kontrolik gabea beharko luke izan?

Arraza kontzeptua

Nolako erabilera eman zaio arraza kontzeptuari historian zehar? Honek eragina izan du talde etniko batzuekiko diskriminazioan? Zein teoria edo estereotipok jarraitzen dute indarrean?

Eboluzioari buruzko Nazioarteko Biltzarra

Eboluzio biologikoaren inguruan zein teoria ezagutzen dira? Ideia zientifikoak mugiezinak dira edo aldatzen doaz historiarekin batera? Testuinguru kultural eta sozialak eragiten al dute garapen zientifikoan?

Testuen irakurketa eta auto-ebaluazioa

Nolakoa izan zen bizitzaren sorrera lurrean? Zein hipotesi ezagutzen ditugu gai honen inguruan? Badugu dagoeneko informazio guztia edo zientziak jarraitzen du argitzeke dauden zalantzak ikertzen?

Metodo zientifikoa gauzatzen

Zientziak guztiaren erantzuna al dauka? Zientifikoki maitasuna esplika al genezake? Zertan datza metodo zientifikoaren bidezko ikerketa? Nolako pausoak jarraitu behar dira metodo zientifikoan?

Ikerketa militarra

Zientzialariek ikerkuntza militarretan denbora eta dirua inbertitu beharko al lukete? Informaziorik ba al dugu gai honetan zenbat errekurtso inbertitzen diren jakiteko? Ba al dakigu zer diren lurreko minak? Nolako ondorioak dituzte hauek?

Manuel Patarroyori elkarrizketa

Nor da Manuel Elkin Patarroyo? Zer dakigu bere bizitza eta lanaren inguruan? Nolako eragina izan du malaria txertoaren aurkikuntzak munduko hainbat herrialdeetan?

Irakurketa eta elkarrizketa

Zer dakigu mundu guztian larrikien eragiten duten gaixotasunen inguruan? Ikertzerako orduan, uste duzue HIESari lehentasunezko tratua eskaintzen zaiola malaria edo hepatitisa bezalako gaixotasunen aurretik?

Hasierako inkesta

Zer dakigu zientziaren inguruan? Zer egiten dute zientzialariek eta zertarako balio dute euren ikerkuntzek? Zein arlo dira gehien ikertzen direnak?

Zertan erabiltzen dira aurrekontu publikoak?

Saioa hasi aurretik, taldekoei eskatuko zaie egunkarietan bila ditzatela nazioartean une horretan gertatzen ari diren gerra eta gatazka armatuei buruzko albisteak, eta ebaki eta ikasgelara eraman ditzatela. Ikasgelan albiste horiekin elkartu ondoren, talde txikiagotan banatuko dira. Klasean datu horiekin lan egingo da, udal gastuak ikertuko dira eta Kakitzat Koordinakunde Antimilitaristaren datuak analizatuko dira. Hausnarketa batekin bukatuko da.

09. Fairphone, mugikor berezi bat

Gatazkarik gabeko teknologia lortzeko aurkitutako proposamenen artean, oso interesgarria den bat nabarmendu behar da; Amsterdamgo pertsona-talde baten ideiak izan ziren abiapuntua. Haien helburua, gai honetan herritarrei benetako alternatibak eskaintzea da. Gizarte zibil antolatuko talde hori enpresa bilakatu da, eta 2013an, crowfundingaz baliatuz, estandar etikoak eta giza eskubideak errespetatuz egindako telefono bat merkaturatu zuten. Fairphone du izena mugikorrak (bidezko mugikor edo telefonoa), eta bere ezaugarriei buruzko informazioa zabaltzen dizuegu fitxa honetan.

10. Zure mugikorraren bizitzaren amaiera, E-Waste, zabor elektronikoa

Hasi baino lehenago, egin dezagun zabor elektronikoaren edo e-waste delakoaren definizio labur bat. Zabor elektroniko deritzo balio-bizitzaren amaierara iritsi diren, eta, beraz, baztertzen diren, gailu elektriko edo elektronikoen multzoari. Ordenagailu zaharrak, mugikorrak, etxetresna elektrikoak, MP3 erreproduzigailuak, tabletak, USB memoriak, inprimagailuak eta abar izan daitezkeelarik. Batzuk hautsi egiten dira, beste batzuk zaharkituta gelditzen dira teknologiaren aurrerapena dela eta, edo, besterik gabe, gehiago gustatzen zaizkigun ezaugarriak dituen modelo bat ateratzen da. Alegia, mugikorrak zabor elektronikoaren parte bat dira; baina ez dira osagai bakarrak.

Izenak ez du egiten izana

Metodo zientifikoaren arabera, geure inguruko baieztapenak egia diren ala ez aztertzea izango dugu helburu, zurrumurru eta aurreiritziei buruzko ondorioak atera ahal izateko.

© 2011 ALBOAN - Padre Lojendio, 2, 2º 48008 – Bilbao - Teléfono: 944 151 135 CC Licencia de Creative Commons